Pompa ciepła wysokotemperaturowa – czy warto do starego domu i grzejników?

Pompa ciepła wysokotemperaturowa jest szczególnie interesująca dla właścicieli starszych domów, którzy chcą wymienić kocioł gazowy, olejowy lub na paliwo stałe, ale nie planują od razu wymiany wszystkich grzejników.

Nowoczesne pompy powietrze–woda mogą przygotowywać wodę o temperaturze znacznie wyższej niż klasyczne urządzenia niskotemperaturowe. W zależności od modelu dostępne są dziś urządzenia osiągające około 60, 65, a nawet 75°C na zasilaniu.

Nie oznacza to jednak, że każda stara instalacja grzejnikowa będzie automatycznie dobrze współpracowała z pompą ciepła. Przed zakupem trzeba sprawdzić zapotrzebowanie budynku na ciepło, wielkość grzejników, temperaturę wymaganą podczas mrozów oraz parametry konkretnej pompy.

W Klimat Komfort znajdziesz powietrzne pompy ciepła przeznaczone zarówno do nowych instalacji niskotemperaturowych, jak i modernizacji istniejących systemów grzewczych.

Co to jest wysokotemperaturowa pompa ciepła?

Określenie wysokotemperaturowa pompa ciepła stosuje się do urządzeń mogących przygotowywać wodę o temperaturze odpowiedniej również dla instalacji wymagających wyższych parametrów niż typowa podłogówka.

Nie ma jednej sztywnej granicy, od której każda pompa automatycznie staje się „wysokotemperaturowa”. W praktyce bardzo ważne są urządzenia zdolne do pracy z temperaturą zasilania na poziomie:

• około 55°C,
• 60°C,
• 65°C,
• a w wybranych konstrukcjach nawet około 70–75°C.

Im wyższej temperatury wymaga instalacja, tym większe znaczenie ma sprawdzenie efektywności urządzenia właśnie w takich warunkach, a nie tylko dla popularnego punktu A7/W35.

Pompa niskotemperaturowa a wysokotemperaturowa – jaka jest różnica?

Klasyczna pompa ciepła osiąga najlepszą efektywność, gdy przygotowuje wodę o stosunkowo niskiej temperaturze.

Dlatego idealnym odbiornikiem jest ogrzewanie podłogowe, które może pracować np. przy 30–35°C.

Starsze instalacje grzejnikowe często były natomiast projektowane dla parametrów takich jak:

• 75/65/20°C,
• 70/55/20°C,
• 60/50/20°C.

Jeżeli budynek faktycznie potrzebuje tak wysokich temperatur również po modernizacji, zwykła pompa może nie być optymalnym rozwiązaniem.

Wtedy warto analizować urządzenie zdolne do utrzymywania wyższej temperatury wody przy niskiej temperaturze zewnętrznej.

Czy pompa ciepła nadaje się do starego domu?

Tak – wiek budynku sam w sobie nie wyklucza pompy ciepła.

Znacznie ważniejsze są jego straty ciepła oraz parametry instalacji.

Przed wyborem warto sprawdzić:

• izolację ścian, dachu i podłogi,
• jakość okien i drzwi,
• wentylację,
• powierzchnię oraz typ grzejników,
• temperaturę wody potrzebną przy mrozie,
• obliczeniowe zapotrzebowanie cieplne budynku.

Starszy dom po termomodernizacji może mieć znacznie lepsze warunki do pracy pompy niż nowszy budynek o źle zaprojektowanej instalacji grzewczej.

Czy wysokotemperaturowa pompa ciepła może pracować ze starymi grzejnikami?

Może, ale trzeba sprawdzić, jakiej temperatury faktycznie potrzebują grzejniki podczas największych mrozów.

Moc grzejnika spada wraz z temperaturą wody.

Grzejnik posiadający odpowiednią moc przy parametrach 75/65/20°C może być wyraźnie za mały przy 45/35/20°C.

Jeżeli jednak instalacja ma duże, przewymiarowane grzejniki, może się okazać, że po termomodernizacji domu wystarczy temperatura np. 50–55°C.

W takim przypadku wymiana wszystkich odbiorników może w ogóle nie być potrzebna.

Szczegółowo opisaliśmy ten temat w poradniku Grzejniki Purmo do pompy ciepła – jak dobrać moc?.

Jak sprawdzić, czy stare grzejniki nadają się do pompy ciepła?

Jednym z najlepszych praktycznych testów jest obniżenie temperatury zasilania obecnego kotła w chłodnym okresie.

Jeżeli dom nadal osiąga komfortową temperaturę przy:

• 55°C,
• 50°C,
• a najlepiej około 45°C,

to instalacja jest bardzo dobrym kandydatem do współpracy z pompą ciepła.

Jeżeli natomiast przy 55–60°C część pomieszczeń nadal pozostaje niedogrzana, przed zakupem pompy warto przeanalizować termomodernizację lub zwiększenie powierzchni grzejników.

Czy pompa ciepła 65°C wystarczy do grzejników?

W wielu modernizowanych domach – tak.

Przykładowo pompy Rotenso Aquami oraz Rotenso Airmi umożliwiają przygotowanie wody grzewczej do około 65°C.

Taki parametr daje większą elastyczność przy modernizacji istniejącej instalacji niż typowe urządzenie przeznaczone przede wszystkim do systemów niskotemperaturowych.

W Klimat Komfort dostępne są obecnie między innymi:

• Rotenso Aquami Monoblock 8 kW,
• Rotenso Aquami Monoblock 10 kW,
• Rotenso Aquami Monoblock 12 kW,
• Rotenso Aquami Monoblock 16 kW,
• Rotenso Airmi Monoblock 8 kW.

Wybrane modele pracują w trybie ogrzewania nawet przy temperaturze zewnętrznej do około -25°C.

Pompa ciepła 75°C – kiedy ma sens?

Urządzenia zdolne do osiągania około 70–75°C są szczególnie interesujące w budynkach modernizowanych, w których istniejąca instalacja wymaga wyższych temperatur.

Przykładem są wybrane pompy LG THERMA V Monoblock R290, które w aktualnej ofercie Klimat Komfort osiągają temperaturę wody zasilającej do 75°C.

Takie urządzenie może być szczególnie interesujące, gdy:

• pozostają stare grzejniki,
• budynek ma większe straty ciepła,
• modernizacja instalacji będzie wykonywana etapami,
• potrzebna jest większa rezerwa temperatury zasilania.

Trzeba jednak pamiętać, że możliwość osiągnięcia 75°C nie oznacza, że pompa powinna przez cały sezon pracować z taką temperaturą.

LG THERMA V R290 – przykład pompy do instalacji wymagającej wyższej temperatury

W ofercie Klimat Komfort znajdują się obecnie zestawy LG THERMA V Monoblock R290, między innymi warianty 7 oraz 9 kW.

Wybrane modele oferują:

• temperaturę wody zasilającej do 75°C,
• pracę grzewczą nawet do około -28°C,
• klasę energetyczną A+++,
• czynnik chłodniczy R290,
• możliwość ogrzewania i chłodzenia,
• integrację z PV i Smart Grid.

Przykładowy zestaw LG THERMA V 7 kW dostępny w sklepie osiąga SCOP około 5,24 dla instalacji 35°C i około 3,86 dla 55°C.

Ta różnica bardzo dobrze pokazuje podstawową zasadę pomp ciepła: im niższa wymagana temperatura wody, tym korzystniejsze warunki pracy urządzenia.

Czy wysokotemperaturowa pompa ciepła zużywa więcej prądu?

Nie można ocenić zużycia wyłącznie po nazwie „wysokotemperaturowa”.

Kluczowa jest rzeczywista temperatura, z jaką urządzenie będzie pracowało.

Ta sama pompa może mieć bardzo dobrą efektywność przy wodzie 35°C i znacznie niższy współczynnik efektywności przy 55 czy 65°C.

Wynika to z tego, że sprężarka musi wykonać większą pracę, aby podnieść temperaturę czynnika do wyższego poziomu.

Dlatego najlepszą strategią nie jest:

„kupię pompę 75°C i będę cały czas grzał wodę do 75°C”,

lecz raczej:

„wybieram urządzenie mające odpowiednią rezerwę, ale ustawiam możliwie najniższą temperaturę zapewniającą komfort”.

Krzywa grzewcza – klucz do niższych rachunków

Nowoczesna pompa ciepła powinna pracować ze sterowaniem pogodowym.

Krzywa grzewcza automatycznie zmienia temperaturę wody w zależności od temperatury zewnętrznej.

Przykładowo instalacja może potrzebować:

• 35–40°C przy temperaturze zewnętrznej +10°C,
• 45°C przy około 0°C,
• 55–60°C dopiero podczas silniejszych mrozów.

Dzięki temu pompa nie pracuje przez cały sezon na maksymalnych parametrach.

Czy lepiej kupić pompę wysokotemperaturową czy wymienić grzejniki?

Często najlepszym rozwiązaniem jest połączenie obu działań.

Nie zawsze trzeba wymieniać wszystkie grzejniki.

Może się okazać, że tylko dwa lub trzy pomieszczenia wymagają większych odbiorników.

Przykładowo wymiana niewielkiego grzejnika typu 11 na większy typ 22 lub 33 może pozwolić obniżyć temperaturę całej instalacji.

Taka zmiana może poprawić efektywność pompy przez wiele kolejnych lat.

W Klimat Komfort dostępne są również grzejniki do pomp ciepła, dzięki czemu modernizację można wykonać etapowo.

Pompa ciepła czy najpierw termomodernizacja?

Jeżeli dom ma bardzo duże straty ciepła, często bardziej opłacalne jest wykonanie przynajmniej części termomodernizacji przed doborem pompy.

Może to obejmować:

• ocieplenie dachu lub stropu,
• docieplenie ścian,
• wymianę nieszczelnych okien,
• poprawę izolacji instalacji,
• regulację wentylacji.

Obniżenie strat budynku oznacza możliwość zastosowania mniejszej pompy oraz niższej temperatury zasilania.

To wpływa zarówno na koszt inwestycji, jak i późniejszą eksploatację.

Pompa ciepła i istniejący kocioł – czy system hybrydowy ma sens?

Nie zawsze trzeba od razu usuwać istniejący kocioł.

W niektórych modernizowanych budynkach rozsądne może być stworzenie układu hybrydowego.

Pompa ciepła może wtedy pokrywać większość sezonowego zapotrzebowania, natomiast istniejące źródło uruchamia się tylko podczas ekstremalnych mrozów lub jako źródło rezerwowe.

Czy takie rozwiązanie ma sens, zależy od kosztu paliwa, charakterystyki budynku oraz możliwości sterowania instalacją.

Pompa wysokotemperaturowa – monoblok czy split?

Temperatura zasilania nie jest bezpośrednio związana z tym, czy pompa jest monoblokiem czy splitem.

Obie konstrukcje mogą występować w wersjach przeznaczonych do modernizacji.

Monoblok

Cały obieg chłodniczy znajduje się w jednostce zewnętrznej. Do budynku prowadzone są przewody hydrauliczne.

Split

Jednostka zewnętrzna połączona jest z hydroboxem wewnętrznym przewodami chłodniczymi.

Przy wyborze należy analizować konstrukcję całej instalacji, a nie tylko maksymalną temperaturę zasilania.

Jak dobrać moc wysokotemperaturowej pompy ciepła?

Nie należy dobierać pompy według samego metrażu domu.

Podstawą powinno być obliczenie OZC, czyli zapotrzebowania budynku na moc cieplną.

Trzeba również sprawdzić moc konkretnej pompy nie tylko przy A7/W35, ale również przy warunkach bardziej zbliżonych do rzeczywistego zastosowania, np. przy temperaturach ujemnych i wodzie 55°C.

Pompa opisana jako 10 kW nie musi zapewniać identycznych 10 kW w każdym punkcie pracy.

Wysokotemperaturowa pompa ciepła a CWU

Wyższa temperatura możliwa do uzyskania przez pompę może być również korzystna podczas przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Trzeba jednak odróżnić maksymalną temperaturę wody instalacji grzewczej od maksymalnej temperatury CWU podawanej przez producenta.

Przykładowo Rotenso Aquami osiąga do 65°C w trybie ogrzewania i do około 60°C dla CWU.

Przy wyborze zasobnika warto również pamiętać o odpowiednio dużej powierzchni wężownicy.

Kiedy warto wybrać wysokotemperaturową pompę ciepła?

Wysokotemperaturowa pompa ciepła jest szczególnie warta analizy, gdy:

• modernizujesz starszy dom,
• chcesz pozostawić część istniejących grzejników,
• instalacja wymaga okresowo temperatury powyżej 55°C,
• nie możesz od razu wykonać pełnej termomodernizacji,
• wymiana wszystkich odbiorników byłaby bardzo kosztowna,
• chcesz zastąpić kocioł gazowy, olejowy lub na paliwo stałe.

Kiedy nie ma sensu kupować pompy wysokotemperaturowej?

Jeżeli dom jest nowy, dobrze ocieplony i posiada ogrzewanie podłogowe pracujące przy około 30–35°C, możliwość uzyskania 70–75°C nie daje dużej praktycznej korzyści.

Podobnie w modernizowanym budynku może się okazać, że po wymianie kilku grzejników cała instalacja bez problemu pracuje przy 45–50°C.

Wtedy warto porównywać urządzenia przede wszystkim pod kątem:

• efektywności,
• mocy przy niskiej temperaturze zewnętrznej,
• modulacji,
• hałasu,
• automatyki,
• serwisu,
• ceny.

Pompy ciepła do instalacji grzejnikowych w Klimat Komfort

W ofercie Klimat Komfort dostępne są pompy ciepła o różnych maksymalnych temperaturach zasilania.

Do modernizowanych instalacji warto porównać między innymi:

• LG THERMA V Monoblock R290 – wybrane modele z temperaturą zasilania do 75°C,
• Rotenso Aquami Monoblock – temperatura wody do 65°C,
• Rotenso Aquami Split – do 65°C,
• Rotenso Airmi Monoblock i Split – do 65°C.

Zobacz powietrzne pompy ciepła dostępne w Klimat Komfort.

Jeżeli istniejące grzejniki okażą się zbyt małe do pracy przy obniżonej temperaturze, sprawdź również grzejniki do pompy ciepła.

Najczęstsze błędy przy modernizacji starego domu pompą ciepła

• Dobór pompy wyłącznie według powierzchni domu.
• Brak OZC.
• Zakładanie, że stare grzejniki zawsze wymagają 75°C.
• Patrzenie tylko na maksymalną temperaturę zasilania.
• Brak sprawdzenia mocy urządzenia przy mrozie i wyższej temperaturze wody.
• Praca przez cały sezon na zbyt wysokiej temperaturze.
• Brak regulacji pogodowej.
• Pomijanie możliwości wymiany kilku najbardziej problematycznych grzejników.
• Brak termomodernizacji mimo bardzo dużych strat ciepła.
• Przewymiarowanie pompy „na zapas”.

Jak dobrać pompę ciepła do starego domu krok po kroku?

1. Wykonaj OZC budynku.
2. Sprawdź aktualną temperaturę pracy instalacji.
3. Obniż temperaturę kotła i wykonaj praktyczny test grzejników.
4. Sprawdź moc każdego grzejnika przy niższych parametrach.
5. Określ maksymalną temperaturę potrzebną podczas mrozów.
6. Porównaj pompy przy tej temperaturze wody.
7. Sprawdź moc i COP przy temperaturach ujemnych.
8. Rozważ wymianę tylko najmniejszych grzejników.
9. Uwzględnij termomodernizację budynku.

FAQ – wysokotemperaturowa pompa ciepła

Co to jest wysokotemperaturowa pompa ciepła?

To pompa mogąca przygotowywać wodę o relatywnie wysokiej temperaturze, dzięki czemu może współpracować również z częścią istniejących instalacji grzejnikowych.

Czy pompa ciepła może ogrzewać stare grzejniki?

Tak, jeśli grzejniki zapewniają wystarczającą moc przy temperaturze możliwej do osiągnięcia przez pompę. Każdą instalację trzeba ocenić indywidualnie.

Czy do starych grzejników potrzebna jest pompa 75°C?

Nie zawsze. W wielu budynkach po termomodernizacji wystarczy 45–55°C. Dlatego przed zakupem warto wykonać test instalacji przy obniżonej temperaturze kotła.

Czy Rotenso nadaje się do grzejników?

Wybrane pompy Rotenso Aquami i Airmi przygotowują wodę grzewczą do około 65°C, dlatego mogą być stosowane w instalacjach grzejnikowych po prawidłowej weryfikacji ich mocy.

Jaka pompa ciepła osiąga 75°C?

Wybrane nowoczesne konstrukcje na czynniku R290 osiągają około 75°C. W aktualnej ofercie Klimat Komfort przykładem są wybrane modele LG THERMA V Monoblock R290.

Czy pompa wysokotemperaturowa jest mniej oszczędna?

Sama konstrukcja nie oznacza automatycznie wysokiego zużycia. Efektywność spada przede wszystkim wtedy, gdy pompa faktycznie musi stale pracować z wysoką temperaturą zasilania.

Czy pompa ciepła może zastąpić piec gazowy bez wymiany grzejników?

Może, ale wymaga sprawdzenia zapotrzebowania budynku oraz mocy istniejących grzejników przy temperaturze pracy pompy.

Czy pompa ciepła działa przy -20°C?

Wiele nowoczesnych modeli pracuje przy temperaturach około -20 do -28°C. Należy jednak sprawdzić nie tylko zakres pracy, ale również dostępną moc i efektywność w takich warunkach.

Co lepsze – pompa 65°C czy 75°C?

Jeżeli instalacji wystarcza 50–55°C, maksymalna wartość 75°C nie musi dawać istotnej przewagi. Model należy dobrać do rzeczywistych wymagań budynku.

Czy warto wymienić grzejniki przed montażem pompy?

Czasami wystarczy wymienić tylko kilka najmniejszych odbiorników. Obniżenie wymaganej temperatury zasilania może poprawić efektywność całego systemu.

Podsumowanie – czy warto wybrać wysokotemperaturową pompę ciepła?

Pompa ciepła wysokotemperaturowa może być bardzo dobrym rozwiązaniem podczas modernizacji starego domu z grzejnikami.

Możliwość przygotowania wody o temperaturze 65–75°C daje większą elastyczność i może ograniczyć konieczność natychmiastowej wymiany całej instalacji.

Nie należy jednak traktować wysokiej temperatury jako celu samego w sobie. Pompa będzie pracowała najefektywniej wtedy, gdy dzięki termomodernizacji, prawidłowej regulacji i odpowiednio dobranym grzejnikom uda się utrzymać możliwie niską temperaturę zasilania.

Sprawdź pompy ciepła do nowych i modernizowanych instalacji w Klimat Komfort.